سؤال ضو [ 806 ] : هرگاه كسى در مجلسي نشسته كه مرد بزرگى نيز نشسته ؛ غيبت حرامى ، يا نامشروعى ديگر كند وأو تواند كه هر دو را منع كند « 1 » ، يا برخيزد از آن مجلس ، وترس وضررى از برخاستن ، يا منع كردن نداشته باشد ، لكن ساكت شود از ترس آنكه ايشان خواهند گفت كه : اين مرد چه سالوس است ، يا به سبب دوستى واعتبار ؛ ايشان را مكدّر نسازد ، چنين كسى فاسق ومردود الشهادة است يا نه ؟ جواب : فاسق است على المشهور الصحيح . سؤال ضز [ 807 ] : صداى زن نامحرم در تعزيه وشادى وغير آن شنيدن جايز است يا نه ؟ جواب : اگر گوش ندهد ضررى ندارد ، وحرمت استماع آواز زن مطلقا بدون خوف ريبه وتلذّذ ثابت نيست ، بلكه از ظواهر اخبار بسيار خلاف آن معلوم مىگردد ، مانند : مكالمه ومخاصمهء حضرت فاطمه عليها السّلام با أبو بكر در حضور مهاجرين وأنصار ، وخواندن خطبه در نهايت طول « 2 » وهمچنين خطبهء حضرت زينب ومكالمه أو وأم كلثوم عليها السّلام با أشقياء در حضور حضرت امام زين العابدين عليه السّلام « 3 » ، وهمچنين سؤال زنان از أئمة عليهم السّلام « 4 » ومفتيان در حضور مردم بدون منع ونكيرى از كسى . . . إلى غير ذلك . وحديث منع از تكلّم زن با نامحرم به زيادة بر پنج كلمه « 5 » محمول است بر صورت خوف ريبه ، يا تكلّم با أو در غير حال ضرورت ، دلالت بر حرمت مطلق استماع صوت ندارد ، واللّه العالم . وطريق احتياط واضح است ومشهور اطلاق

--> ( 1 ) ه‍ : نمايد . ( 2 ) كشف الغمة : 1 / 479 - 494 . ( 3 ) بحار الأنوار : 45 / 165 . ( 4 ) وسائل الشيعة : 2 / 275 حديث 2133 و 2134 و 25 / 344 حديث 32082 . ( 5 ) من لا يحضره الفقيه : 4 / 3 ، وسائل الشيعة : 20 / 197 حديث 25416 .